Badanie techniczne auta sprowadzonego — co sprawdza diagnosta przed pierwszą rejestracją

Samochód, który po raz pierwszy trafia do polskiego rejestru, nie ma jeszcze w systemie żadnych danych technicznych. Urząd nie wie, jaka jest jego masa własna, ile ma miejsc siedzących ani czy numer nadwozia zgadza się z zagranicznym dokumentem. Rolą badania technicznego przed pierwszą rejestracją jest wypełnienie tej luki — diagnosta potwierdza tożsamość pojazdu i jego zgodność z wymaganiami obowiązującymi w Polsce.

Efektem badania jest zaświadczenie, które składasz razem z wnioskiem o rejestrację. Przepisy przewidują wąskie wyjątki od obowiązku badania — dotyczą one przede wszystkim pojazdów fabrycznie nowych ze świadectwem zgodności WE oraz sytuacji, w których zagraniczne dokumenty jednoznacznie potwierdzają aktualne badanie techniczne wykonane w kraju Unii Europejskiej. W praktyce po sprowadzeniu auta z Niemiec drugi wyjątek rzadko udaje się wykorzystać, bo niemiecki dowód rejestracyjny nie zawiera wpisu o terminie kolejnego badania.

Część dotycząca stanu technicznego wygląda tak samo jak przy przeglądzie okresowym. Hamulce na urządzeniu rolkowym, kontrola zawieszenia, ustawienie i natężenie świateł, ogumienie, układ kierowniczy, emisja spalin, korozja elementów nośnych. Usterka w tym obszarze kończy się wynikiem negatywnym jak w każdym innym pojeździe.

• —Szerszy zakres identyfikacji — diagnosta nie potwierdza danych z polskiego dowodu rejestracyjnego, tylko ustala je na podstawie samego pojazdu i dokumentów zagranicznych
• —Weryfikacja zgodności z dokumentem obcego państwa, sporządzonym w innym języku i w innym układzie pól
• —Ocena, czy wyposażenie pojazdu odpowiada wymaganiom obowiązującym w Polsce, a nie na rynku, z którego auto pochodzi
• —Inny dokument na wyjściu — zamiast wpisu w dowodzie rejestracyjnym otrzymujesz zaświadczenie z badania technicznego do rejestracji

Część przypadków wykracza poza zakres podstawowego badania. Pojazd ze zmianami konstrukcyjnymi, auto po istotnej szkodzie czy pojazd bez czytelnych danych identyfikacyjnych trafiają do okręgowej stacji kontroli pojazdów. Jeżeli nie masz pewności, do której grupy należy Twoje auto, najprościej zadzwonić przed przyjazdem.

Najwięcej czasu przy aucie sprowadzonym zajmuje to, co przy przeglądzie okresowym trwa kilkanaście sekund. Diagnosta odczytuje numer VIN bezpośrednio z nadwozia, sprawdza jego czytelność i kompletność, ocenia, czy pole numerowe nie nosi śladów ingerencji, przespawania albo szpachlowania, a dopiero potem porównuje odczyt z dokumentami.

• —Numer VIN wybity na nadwoziu, powtórzony na tabliczce znamionowej i wpisany w dokumentach
• —Marka, typ i rodzaj pojazdu oraz jego kategoria
• —Rok produkcji i data pierwszej rejestracji za granicą
• —Rodzaj paliwa, pojemność skokowa i moc silnika
• —Masa własna oraz dopuszczalna masa całkowita
• —Liczba miejsc siedzących, liczba osi i rozstaw osi
• —Dane homologacyjne, jeżeli do pojazdu wydano świadectwo zgodności WE

Tabliczka znamionowa bywa źródłem niespodzianek. W autach po naprawach blacharskich potrafi jej po prostu nie być, bo zniknęła razem z wymienionym elementem, albo jest nieczytelna po lakierowaniu. Zdarza się też, że jej dane nie zgadzają się z dokumentem. Każda taka rozbieżność musi zostać wyjaśniona przed rejestracją.

Auto zgodne z przepisami w kraju pochodzenia nie musi być zgodne z polskimi. Najwięcej pracy dają pojazdy z rynków o ruchu lewostronnym, czyli sprowadzone z Wielkiej Brytanii, Irlandii czy Japonii. Ich reflektory mają asymetrię świateł mijania ustawioną odwrotnie — doświetlają lewe pobocze i oślepiają kierowców jadących z naprzeciwka po naszej stronie drogi.

• —Reflektory z rynku lewostronnego wymagają wymiany wkładów albo przestawienia na wersję dla ruchu prawostronnego
• —Auta z rynku amerykańskiego bywają pozbawione tylnego światła przeciwmgłowego, a kierunkowskazy i światła pozycyjne mają rozwiązane inaczej niż w homologacji europejskiej
• —Prędkościomierz wyskalowany wyłącznie w milach na godzinę
• —Lusterka i pole widzenia w pojazdach z kierownicą po prawej stronie
• —Instalacja gazowa zamontowana za granicą, bez dokumentacji akceptowanej w Polsce
• —Przyciemnienie szyby czołowej oraz przednich szyb bocznych poniżej wymaganej przepuszczalności światła

Rejestracja auta z kierownicą po prawej stronie jest w Polsce możliwa, ale pojazd musi spełniać wymagania ruchu prawostronnego — w praktyce chodzi o światła i widoczność. Koszt dostosowania warto policzyć przed zakupem, bo komplet reflektorów potrafi zjeść całą oszczędność na cenie auta.

Badanie auta sprowadzonego opiera się na dokumentach w takim samym stopniu jak na oględzinach pojazdu. Bez papierów diagnosta nie ma do czego porównać ustalonych danych.

• —Zagraniczny dowód rejestracyjny — przy autach z Niemiec obie części, czyli Zulassungsbescheinigung Teil I oraz Teil II
• —Dokument potwierdzający własność: umowa kupna, faktura albo rachunek
• —Świadectwo zgodności WE, jeżeli zostało wydane do pojazdu
• —Dokument wyrejestrowania pojazdu za granicą, o ile w danym kraju jest wydawany
• —Tłumaczenie przysięgłe dokumentów w zakresie, w jakim jest wymagane
• —Dokumentacja instalacji gazowej, jeżeli auto ma LPG
• —Dokument tożsamości osoby zgłaszającej pojazd do badania

Tłumaczenia przysięgłego nie wymaga dowód rejestracyjny z państwa Unii Europejskiej w zakresie danych opisanych zharmonizowanymi kodami. Tłumaczyć trzeba natomiast adnotacje spoza tych kodów oraz dokumenty z krajów spoza Unii.

Najwięcej opóźnień bierze się nie z samego badania, lecz z pomylonej kolejności formalności. Poniższa ścieżka sprawdza się przy typowym samochodzie osobowym sprowadzonym z kraju Unii Europejskiej.

1. 1Odbierz od sprzedającego komplet dokumentów pojazdu. Brakującej części zagranicznego dowodu nie da się później odtworzyć w polskim urzędzie.
2. 2Załatw formalności skarbowe. Przy samochodzie osobowym z Unii Europejskiej jest to akcyza, przy pojeździe spoza Unii dochodzi cło i podatek VAT. Terminy liczy się od daty nabycia.
3. 3Zleć tłumaczenie przysięgłe dokumentów w zakresie, w jakim jest wymagane.
4. 4Zadbaj o obowiązkowe ubezpieczenie OC. Polisa z kraju pochodzenia zwykle wygasa wraz z wyrejestrowaniem pojazdu za granicą.
5. 5Umów badanie techniczne w stacji kontroli pojazdów i odbierz zaświadczenie.
6. 6Złóż wniosek o rejestrację w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania — dla mieszkańców gminy Pruszcz Gdański będzie to starostwo powiatowe, dla gdańszczan urząd miasta.
7. 7Odbierz tablice i pozwolenie czasowe, a po zakończeniu procedury dowód rejestracyjny.

Kolejność punktów drugiego, trzeciego i piątego bywa elastyczna, ale badanie zawsze wyprzedza wizytę w wydziale komunikacji, bo zaświadczenie jest załącznikiem do wniosku. Stacja nie rejestruje pojazdu i nie wydaje tablic.

Część usterek jest typowa dla każdego pojazdu z rynku wtórnego, ale przy autach sprowadzonych powtarza się kilka konkretnych scenariuszy. Znajomość tej listy pozwala usunąć problem przed wizytą, a nie po niej.

• —Reflektory niedostosowane do ruchu prawostronnego albo o zbyt niskim natężeniu po latach eksploatacji
• —Nieczytelny numer VIN lub rozbieżność danych między pojazdem a dokumentem
• —Brak wymaganego wyposażenia świetlnego, na przykład tylnego światła przeciwmgłowego
• —Skorodowane elementy nośne i mocowania zawieszenia, częste w autach z rynków, gdzie zimą stosuje się dużo soli
• —Wycieki płynów ujawnione po dłuższym postoju pojazdu na placu
• —Nierówna skuteczność hamowania po wielomiesięcznym postoju i korozji tarcz
• —Pęknięta szyba czołowa w polu pracy wycieraczek
• —Instalacja gazowa bez wymaganych dokumentów albo z nieaktualną legalizacją zbiornika

Badanie techniczne odpowiada na pytanie, czy pojazd spełnia wymagania i może zostać dopuszczony do ruchu. Nie mówi nic o tym, ile życia zostało w rozrządzie ani kiedy ostatnio wymieniano olej w skrzyni. To dwie różne rzeczy, które łatwo pomylić.

Auto sprowadzone jest w szczególnej sytuacji. Zwykle stało kilka tygodni na placu, potem pokonało kilkaset kilometrów na lawecie albo na własnych kołach, a jego historia serwisowa znana jest wyłącznie z dokumentów sprzedającego. Pierwsze dni po sprowadzeniu to najlepszy moment na ocenę stanu technicznego.

• —Stan i terminy wymiany płynów eksploatacyjnych, których przy aucie z zagranicy zwykle nikt nie zna
• —Ocena układu hamulcowego po długim postoju pojazdu
• —Geometria kół po transporcie i po jeździe nieznanymi drogami, u nas wykonywana na urządzeniu BEISSBARTH KDS 3D
• —Stan rozrządu, paska osprzętu oraz elementów zawieszenia
• —Sprawność klimatyzacji, która przy autach stojących miesiącami na placu bywa pierwszym elementem, jaki zawodzi